انواع بیماری لثه از نظر شدت به دو دسته تقسیم شده است:

• ژنژیویت (نوع خفیف با آسیبهای برگشت پذیر)
• پریودنتیت (نوع پیشرفته با آسیبهای غیر قابل برگشت)

چه علائمی نشان از انواع بیماری لثه می باشند

• تغییر در تماس دندانها با هم یا اندازه نبودن دندان مصنوعی
• ایجاد فاصله بین دندان و لثه یا شیار بین آنها
• خونریزی لثه پس از مسواک زدن یا در حین آن
• لقی دندان
• بوی بد دهان یا احساس طعم بد در دهان که برطرف نمی شود
• پسروی لثه از اطراف دندان
• قرمزی، ورم یا حساسیت لثه به لمس یا فشار

علائم بروز انواع بیماری لثه را باید جدی گرفت و برای درمان آن ها به سرعت اقدام کرد.

پریودنتیت لثه

پریودنتیت یک شکل شدید از انواع بیماری لثه است و زمانی رخ می دهد که التهاب لثه در محلی که دندان را در خود نگه می دارند، گسترش می یابد. شاید برایتان سوال پیش بیاید که علت بیماری پریودنتیت چیست و چه جوری شروع می شود؟ در ابتدا، پلاک و باکتری های موجود بین دندان ها ولثه ها ایجاد شده و سپس به استخوان های زیر دندان گسترش می یابد که این امر باعث متورم شدن و خونریزی لثه ها و دندان های شل می شود.

دندانپزشک می تواند با استفاده از اشعه ایکس، عمق پریودنتال را اندازه گیری کند تا شدت پریودنتیت لثه مشخص شود.پریودنتیت لثه اغلب مستلزم تمیز کردن مکرر دندان و لثه توسط دندانپزشک در مطب پزشک است، گاهی جراحی پریودنتال و تجویز آنتی بیوتیک برای بیمار لازم می شود.

شاید بپرسید علت بیماری پریودنتیت لثه چیست؟

پریودنتیت لثه اغلب در نتیجه التهاب لثه و تجمع طولانی مدت پلاک باکتریایی (یک لایه نازک که عمدتا از باکتری ها تشکیل شده است) و سفت شدن پلاک ها روی دندان ها ولثه ها ایجاد می شود. حفره هایی بین دندان ها ولثه ها ایجاد می شود و بین ریشه دندان و دیواره های استخوانی اطراف به سمت پایین دندان امتداد می یابد. 

در این حفره ها، پلاک های باکتریایی در محیطی بدون اکسیژن تجمع می یابند و محیطی مناسب برای رشد انواع بسیار زیادی از باکتری ها، به ویژه در بیمارانی با مشکلات ایمنی ایجاد می کنند. پلاک و باکتری ها باعث التهاب مزمن می شوند که باعث از بین رفتن بافت و استخوان نگهدارنده دندان ها می شود.

بعد از کسب اطلاعات در مورد علت بیماری پریودنتیت لثه، بهتر است بدانید که اگر این بیماری به موقع درمان نشود، منجر به از دست دادن استخوان دندان می شود و بنابراین دندان ها شل شده و ممکن است بعد از مدتی بیمار احساس درد کند و لثه ها عقب نشینی کنند. میزان پیشرفت پریودنتیت در بیماران متفاوت است، این تفاوت ها به موارد مختلفی بستگی دارد، زیرا ممکن است جمع باکتری ها در دندان های بعضی بیماران بیشتر باشد و یا به دلیل بیماری های زمینه ای که فرد دارد، مستعد پیشرفت پریودنتیت لثه می باشد و به همین دلیل پریودنتیت لثه به علت واکنش سیستم ایمنی بیمار به پلاک های دندان رخ می دهد.

بیماری پریودنتیت لثه چه علائمی دارد؟

علائم اولیه پریودنتیت  لثه شامل حساسیت، تورم، خونریزی و قرمز شدن لثه ها و همچنین بوی بد دهان می شود. با از دست دادن استخوان بیشتر دندان، دندان ها شل شده و جابجا می شوند و جویدن غذا به یک فرآیند دردناک تبدیل می شود. اغلب اوقات، پریودنتیت لثه  باعث کج شدن دندان های جلویی به سمت دندان های مجاور می شود. پریودنتیت لثه معمولاً در ابتدا هیچ دردی ایجاد نمی کند، مگر اینکه عفونت جدی ایجاد شود، مانند جمع شدن چرک در پریودنتال یا همان آبسه پریودنتال.

پریودنتیت اغلب در چه افرادی رخ میدهد و از چه سنی شروع میشود؟

شرایط و اختلالات زیادی وجود دارد که برخی بیماران بیشتر مستعد ابتلا به پریودنتیت لثه هستند، از جمله دیابت (به ویژه دیابت نوع ۱)، سندرم داون، تعداد کم گلبول های سفید در خون و بیماری ایدز. پریودنتیت دندان در بیماران مبتلا به ایدز با پیشرفت و سرعت بیشتری مشخص می شود. پریودنتیت می تواند تمامی افراد در هر سنی حتی کودکان خردسال را تحت تاثیر قرار دهد. برخی از بیماران ممکن است مستعد بیماری پریودنتیت باشند و سالها بدون پیشرفت پریودنتیت به زندگی خود ادامه دهند. در حالی که گروهی دیگر از بیماران ممکن است بدون ایجاد علائم پریودنتیت و بدون هیچ گونه زمینه بیماری، دچار التهاب لثه شوند که این امر بیشتر در گروه سنی ۲۰ تا ۳۰ سال رخ می دهد. از دست دادن دندان به دلیل بیماری پریودنتیت اغلب در ۴۰ سالگی شروع می شود.

عفونت لثه

عفونت لثه یک بیماری مرتبط با انواع بیماری لثه است که به واسطه‌ی التهاب لثه‌ها و باکتری‌های موجود در دهان ایجاد می‌شود. عوامل مختلفی می‌توانند منجر به عفونت لثه شوند از جمله مسواک زدن به روش نادرست، تراکم زیاد پلاک دندانی، مصرف دخانیات، تغذیه نامناسب، استرس و سیستم ایمنی ضعیف.

علائم عفونت لثه

علائم عفونت لثه بسته به شدت و محل آن ممکن است متفاوت باشد. عفونت لثه نشانه‌ ای از ضعف سلامت کلی دهان و بیماری لثه‌ های است. ژنژیویت اصطلاح پزشکی برای التهاب لثه است. اگرچه از نظر فنی در این مرحله عفونتی در لثه‌ها وجود ندارد، اما ژنژیویت ممکن است منجر به عفونت یا  انواع بیماری های لثه شود. ژنژیویت به‌ طورمعمول باعث ایجاد لثه‌های قرمز و پف کرده‌ای می‌شود که ممکن است به راحتی خونریزی کنند.. با این حال، اگر التهاب لثه درمان نشود معمولا به عفونت تبدیل می‌شود. 

التهاب لثه

التهاب یا عفونت لثه که در طول زندگی ممکن است با آن روبه رو شده باشید به چهار دسته کلی تقسیم شده است:

• انواع بیماری لثه ناشی از پلاک و باکتری: تاثیر پلاک بر لثه ها می تواند به دلیل ضعف بهداشت دهان یا تاثیر برخی داروها و بیماریها و یا سوء تغذیه باشد.
• انواع بیماری لثه غیر پلاکی: برخی باکتریها، قارچها و ویروسها می توانند باعث انواع بیماری لثه شوند.بعضی از این وضعیتها تحت تاثیر عوامل ژنتیکی یا مشکلات پزشکی سیستمی (مثل آلرژی و انواع بیماری لثه)، زخم یا واکنش بدن به مواد خارجی (مثل دندان مصنوعی) می باشد. گاهی هم علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.
• سیاه شدن لثه: تغییراتی بر روی رنگ لثه بوجود می آید که می تواند به دلیل سیگار کشیدن، عوارض برخی از داروها و یا بهداشت نامناسب دهان و دندان باشد. اما دلیل اصلی سیاه شدن لثه انباشته شدن ملانین در لثه است که باید هرچه سریع تر درمان شود.
• بیماری لوکوپلاکیا: این نوع بیماری باعث سفید شدن لثه و یا لکه های سفید بر دهان و لثه می شود. معمولا بی خطر هستند و خود به خود رفع می شوند اما اگر این لکه ها بیشتر شد و بعد از مدتی از بین نرفت باید به دندانپزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است به سرطان دهانی منجر شود.

تورم لثه

تورم لثه یک بیماری شایع است که می‌تواند باعث قرمزی و خونریزی نیز لثه شود. این بیماری می‌تواند در اثر تجمع پلاک و تارتار روی دندان‌ها ایجاد شود. پلاک یک لایه نازک از باکتری‌ها است که به طور مداوم روی دندان‌ها تشکیل می‌شود. اگر پلاک پاک نشود، می‌تواند سخت شده و به تارتار تبدیل شود. تارتار یک رسوب سخت است که به راحتی پاک نمی‌شود. تارتار می‌تواند باعث تحریک لثه‌ها شده و انواع بیماری لثه را ایجاد کند. 

دلایل اصلی تورم لثه کدامند؟

علاوه بر کم توجهی یا بی توجهی به بهداشت دهان و دندان، دلایل دیگری نیز وجود دارد، که موجب تورم و باد کرد لثه می‌شود. از بین اصلی‌ ترین و مهم ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
    • استعمال دخانیات و جویدن تنباکوهای خوردنی
    • مصرف الکل و سایر نوشیدنی‌های حاوی الکل
    • سوء تغذیه و عدم مصرف مناسب کربوهیدرات‌ها، مواد قندی و ویتامین C
    • خشک بودن فضای دهان و کم بودن بزاق
    • ترمیم نامناسب دندان‌های پوسیده و آسیب دیده
    • دندان‌های کج، نهفته و نیمه نهفته
    • ابتلا به سرطان و بیماریهای تضعیف کننده سیستم ایمنی بدن
    • مصرف داروهای خاص و تغییرات هورمونی در دوره‌های خاص نظیر قاعدگی، یائسگی و … 

درمان بیماری لثه

درمان انواع بیماری لثه به چه صورت انجام می شود؟

• نظافت و بهداشت حرفه ای دندان و لثه توسط دندان پزشک
• گاهی ممکن است نیاز به جراحی پریودنتال یا کشیدن بعضی از دندان های آلوده باشد
• گاهی آنتی بیوتیک تجویز می شود
• اگر عواملی وجود دارند که خطر پیشرفت انواع بیماری لثه را افزایش می دهند، مانند عدم مراقبت مناسب از دهان و دندان، بیماری دیابت یا سیگار کشیدن، این عوامل خطر باید درمان شوند زیرا می توانند بیماری لثه را بدتر کنند.
• برخلاف التهاب لثه که معمولاً با مراقبت بهتر دهان و دندان (مسواک زدن و نخ دندان روزانه) برطرف می شود، پریودنتیت نیاز به درمان حرفه ای توسط دندان پزشک دارد. افرادی که از سلامت کامل دهان و دندان برخوردارند فقط می توانند ۲-۳ میلیمتر زیر خط لثه را مسواک بزنند.
• در حالی که دندانپزشک می تواند حفره های پریودنتال را که به عمق ۶ تا ۷ میلی متر می رسند را با استفاده از تکنیک تراشیدن و تمیز کردن سطح ریشه دندان تمیز کند، که در این روش پلاک باکتری را به طور کامل از بین می برد و سطوح ریشه دندان آسیب دیده را درمان می کند. (جرم گیری دندان)

درمان التهاب لثه

التهاب لثه معمولاً طی ۱۰ تا ۱۴ روز برطرف می‌شود در غیر این صورت باید حتما به کلینیک مراجعه کرد. یکی دیگر از روشهای درمان انواع بیماری لثه لیزری تراپی می باشد. لیزری تراپی یک روش پیشرفته در درمان التهاب لثه است. لیزر، باکتری‌ها را می‌ کشد و التهاب لثه را کاهش می‌ دهد. این روش غیرتهاجمی و کم درد است و می‌ تواند به بهبود التهاب لثه و انواع بیماری لثه کمک کند. 

درمان خانگی ورم لثه

برای درمان انواع بیماری لثه در خانه از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود. (به خاطر داشته باشید که روش‌های خانگی برای درمان عفونت‌های حاد و پیشرفته مناسب نیستند و در این شرایط لازم است از یک پزشک متخصص کمک بگیرید.)

• شستن دهان با آب نمک 

یک محلول نمکی با مقدار نمک زیاد تهیه کنید و روزی دو تا سه بار قرقره نمایید. ویژگی آنتی ‌باکتریال نمک، سبب ضدعفونی محل و تسکین درد و کاهش عفونت می‌شود.

• شستن دهان با محلول ژل آلوئه ورا

• استفاده از خمیر زردچوبه

زردچوبه خاصیت آنتی‌ اکسیدانی و ضد باکتری دارد که برای درمان عفونت مفید است. خمیری با غلظت بالا از ترکیب کمی آب با یک‌ چهارم قاشق زردچوبه تهیه کرده و روی محل عفونت بمالید و پس از گذشت پنج دقیقه بشویید. برای افزایش اثرگذاری، دو بار در روز  این کار را تکرار نمایید. برای تاثیر بیشتر می‌توانید کمی نمک، ویتامین E و روغن خردل به آن اضافه کنید.

• استفاده از عصاره نعنا

•  استفاده از سیر

اگر به سیر حساسیت ندارید آن را له کرده و به شکل خمیر درآورید. خمیر را در محل عفونت قرار دهید و چند بار در روز این کار را تکرار کنید.

• شستن دهان با چای سبز
• استفاده از روغن های گیاهی به عنوان دهانشویه

روغن‌های گیاهی مثل نارگیل، خردل، آفتابگردان، میخک و کنجد برای درمان خانگی عفونت لثه موثر می‌باشند. قرقره‌ روزانه‌ ی این روغن‌ها باعث رفع تورم و التهاب لثه می‌شود. ترجیحا بهتر است بعد از استفاده از این روغن‌ها، حتما مسواک بزنید و از نخ دندان یا دهانشویه استفاده کنید.

• استفاده از گیاه بادرنجبویه و آب به عنوان دهانشویه
• استفاده از عسل خام 

 برای این کار باید مقداری عسل خام را روی لثه آسیب‌ دیده قرار دهید.

• استفاده از جوش شیرین

این ماده از قدیم برای درمان عفونت استفاده می‌شده و تاثیر بسزایی در کاهش علائم عفونت دارد. مخلوطی از جوش شیرین و آب گرم و نمک فراهم کنید و بعد از مسواک زدن، محیط دهان خود را با آن شستشو دهید. این روش را تا دوبار در روز تکرار نمایید.

• استفاده از آب لیمو‌ترش 

شاید به نظر برسد این روش کمی دردآور است ولی می‌توانید از تاثیر آن مطمئن باشید. در این روش، دو بار در روز، آب لیموترش تازه را مثل محلول آب نمک در دهان‌تان قرقره کنید. این کار علاوه بر درمان عفونت لثه باعث رفع بوی بد دهان هم می‌شود.

 

برای دریافت مشاوره و درمان بیماری های دهان و لثه میتوانید با کلینیک دندانپزشکی دیجیتال دکتر دلنوا تماس بگیرید.

منبع : 

https://www.peaceperio.com/procedures/periodontal-disease/types/